OTVORENI MIKROFON (Open Mike, Open Mic, Scène libre) je live show koji se održava na mikro-otvorenoj sceni u kome učestvuju i izvođači i publika. Izvođači se (u većini slučajeva) pre izlaska na scenu prijavljuju organizatoru. Veče otvorenog mikrofona se odnosi na poeziju, spoken word, komediju i muziku. Najpoznatiji primer u SAD-u je Nuyorican Poets Café i Open Mic UK takmičenje u Velikoj Britaniji. Otvoreni mikrofon je zapravo krajnji domet demokratije i slobode na izvođačkoj sceni.

I. OPEN MIKE – SPOKEN WORD POETRY

Spoken word je poetska forma koja vodi poreklo od afroameričke pripovedačke poezije iz šezdesetih godina prošlog veka, kombinovane sa muzikom. Najpoznatiji predstavnici stare škole (harlemske renesanse) su The Last Poets i Gil Scott Heron. Spoken word je poetski otpor koji se razvio u afroameričkim underground krugovima kao odgovor na sociološke probleme. The Last Poets su učestvovali u pokretu za ljudska prava, a “The Revolution will not be Televised” Gil Scott Herona je jedno od najpoznatijih izvođenja koje je uticalo na razvoj modernog izraza. Pored pomenutih, umetnici koji su uticali na savremeni spoken word izraz su Wanda Coleman, Hedwig Gorski, Spalding Grey i Henri Rollins i Beat generacija na čelu sa Keruakom, Ginzbergom i Barouzom. Iz spoken word izraza iz šezdesetih i sedamdesetih godina nastala je i slem poezija.

Spoken word podrazumeva poeziju, slem ali i bajku, blues, soul, hip-hop, dub. Nemoguće je, na svu sreću, dati mu konačan okvir. Pripovedačka tradicija je najstarija na svetu, prisutna u svakom vremenu i na čitavom kontinentu i pripovedači i pesnici su oduvek poklanjali svoje tekstove i priče publici. Termin spoken word je američka verzija pojma, inspirisana narativnom tradicijom.

Spoken word je uživo interpretiran tekst autora pred publikom. Iako je pisana reč polazna tačka ove umetničke forme, ipak se radi usmenom izvođenju sa akcentom na zvučnosti i ritmu iskaza. Direktan i prijemčiv jezik je uslov da bi se tekst učinio živim ili eventualno imrovizovao. Osim jezika, izvođač brine i o govoru tela, dajući značenje i glasu i vodeći računa o scenskom nastupu. U modernom izvođenju ne bi trebalo zanemariti ni korišćenje novih tehnologija.

Izvođač se unapred prijavljuje kako bi organizator sastavio listu i predstavio učesnike. Pesničke večeri traju vremenski sat – dva, ali se može dogoditi i drugačiji ishod. Veče otvorenog mikrofona se uglavnom organizuje u noćnim klubovima, kafićima i bibliotekama. Važno je da svaki izvođač prijavi vreme trajanja izvođenja kako bi se ostavilo vremena za reakciju publike i poštovali ostali izvođači.

Spoken word je live i trenutno iskustvo, interakcija koja se događa između izvođača i publike. Važno je da izvođač prihvati reakciju publike na njegovo izvođenje i tekst. Na to svakako utiče broj ljudi u sali i način na koji publika reaguje. Izvođač je dužan da se prilagodi publici ali mu ona u isto vreme dozvoljava improvizaciju, kreativne obrte i pomaže da razvije svest o okruženju.

Zajedničko sa pozorištem je izvođenje, različito izvođenje sopstvenog teksta. Igra se sa publikom a ne ispred publike. Veče otvorenog mikrofona dozvoljava muziku i scenografiju ali se ovakvi performansi događaju uglavnom u noćnim klubovima pre nego na pozorišnoj sceni. To svakako ne isključuje bilo koju drugu scenu.

Iako svaki izvođač predlaže sopstveni univerzum, zajedno čine mešavinu najrazličitijih glasova i stilova. Spoken word ne podrazumeva tradicionalne poetske stilove, niti klasične poetske večeri, već multidisciplinarni spektakl.

Spoken word je poetski angažman od strane autora prema društvu u kome živi. Spoken word podrazumeva postajanje nečim drugim a ne postojanje različitosti. On je proces u trajanju, dakle ne podrazumeva nikakav gotov projekat već otvoren put.

Spoken word izraz krši pravila, preuzima rizik, prazničan je i angažovan.

Pored Spoken word izraza, koji obuhvata različite forme, izdvojio se slem kao samostalna takmičarska forma poezije. Slem poezija je nastala 80-tih godina 20-tog veka u Čikagu. Kreirao ju je građevinski radnik Mark Smit, koji je, posle napornih akademskih čitanja i dobre stare izdavačke mreže, došao na zamisao da poeziji treba interakcija sa publikom, kao i mogućnost da svako ko ima pesmu može da nastupi. Smit je to postigao tako što je napravio šou koji dozvoljava pesnicima da izvedu svoju poeziju pre nego što publika zajedno sa sudijama oceni njihov nastup na olimpijskoj skali od jedan do deset. To je bio zabavan i veličanstven eksperiment, jednostavan trik da se ljudi zainteresuju za poeziju, i on je privukao publiku, zainteresovao je ceo svet za poeziju, vrtloglavo. Slam takmičari nastupaju bez papira i slično glumcima gestikuliraju i privlače pažnju publike. Podrazumeva se da su reči pesme naučili napamet. Reč slam u bukvalnom prevodu znači “zalupiti”, “tresnuti” a vodi poreklo od kovanice slam dunk – “zakucavanje u koš”.

II. OPEN MIKE COMEDY

Open Mike Comedy se uglavnom održava u klubovima, pabovima, barovima, pozorištima ili drugim mestima koja ne podrazumevaju scenu. Iskusni izvođači ostaju na sceni deset ili više minuta, dok novi i manje iskusni dobijaju pet minuta za izvođenje. Od iskusnih izvođača se takodje zahteva da izvedu nov materijal ukoliko publika poznaje stari.

Open Mike Comedy je izvodjačka forma koja je najrasprostranjenija na engleskom govornom području, pogotovo u Londonu i Njujorku. Ovakvo izvođenje je, medjutim, postalo popularno širom planete.

Stand-up komičar je osoba koja humorističnim nastupom nastoji nasmejati i zabaviti publiku na sceni. Upravo ova izražena posebnost stand up komičara, dinamika komunikacije s publikom te aktuelnost i bliskost sadržaja, odvajaju stand up komediju od npr. humoristične monodrame. Stand up komičar je svoj i pisac i izvođač, što u slučaju ovog drugog to najčešće nije slučaj.

Ne postoji dovoljno dobar prevod engleskog izraza ‘stand up’, no ustvari radi se o svojevrsnom humorističnom, komičarskom nastupu u kojem se izražava stav o nečemu.

Izvan engleskog govornog područja, gde je i nastala, ova vrsta scenskog nastupa postaje sve omiljenija.

III. OPEN MIKE MUSIC

Muziče večeri otvorenog mikrofona pružaju priliku iztvođaču da stekne iskustvo u živim nastupima i pred živom publikom, bez uobičajnog maltretiranja oko ugovaranja nastupa što je uglavnom teško bez prethodnog iskustva u ovakvoj vrsti izvođenja.

U početku su postojali folk-klubovi koji nisu uvek bili prijateljski raspoloženi za nove muzičke forme i koje karakteriše tradicionalna muzika. Iz tog razloga su vlasnici klubova danas nazvali ovakve večeri “večerima akustične muzike” kako bi omogućili izvođenje širih muzičkih stilova. Open Mic UK u Velikoj Britaniji je najpoznatije takmičenje na kome učestvuje deset hiljada izvođača i dozvoljeni su svi muzički stilovi. Najpoznatiji Open Mike Music u SAD-u je njujorški Gavin DeGraw’s National Underground.

- Na ovom linku možete pročitati srodan tekst o: NASTANAK I RAZVOJ SPOKEN WORD POETRY
- Na ovom linku možete pročitati srodan tekst o: ŠTA JE SPOKEN WORD POETRY?
- Na ovom linku možete pročitati srodan tekst o: SLAM POETRY-SKOT VUDS
- Na ovom linku možete pročitati srodan tekst o: THE NUYORICAN POETS CAFE

Izvori:
- Ivana Đorđević,
- Wikipedia,
- Skot Vuds. 

Srodni tekstovi

• GALERIJA - POEZIN PARTY U KLUBU JOVANKA BEZ RAZLOGA - 01.04.2012.
• GALERIJA 1 – POETSKI CLUBBING 02
• GALERIJA - POEZIN U PANIC ROOM ŽICA
• PLAKAT - POEZIN NAPUŠAVANJE NA EXIT FESTIVALU
• "PESNIČKI - KNJIŽEVNO - REP - PERFORMANS - ALTERNATIVNI" NOĆNI MARATON U KLUBU ILEGALA!
• GALERIJA - KUNG FU POEZIN 02 U ZMAJEVOM GNEZDU
• VIDEO - Nastup slemera Gorana Živkovića na Poezinu - 08 maj 2013.
• PREZENTACIJA PRVE BEOGRADSKE SLEM RADIONICE
• GALERIJA BR. 1 - Promocija knjige Zlatni metak, spisateljice Dragoslave Barzut
• Galerija br. 1 – Poetski klabing solidarnosti sa Akademijom